Bezpieczeństwo w pracy. Co zrobić w razie wypadku i jakie świadczenia z ZUS można uzyskać?

Wypadek przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyna zewnętrzną, które spowodowało uraz lub śmierć i nastąpiło w związku z pracą. 

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w pierwszym kwartale 2024 r. liczba poszkodowanych w wypadkach przy pracy oraz wskaźnik wypadkowości wzrosły w porównaniu z I kwartałem 2023 r. W styczniu, lutym i marcu tego roku w wypadkach przy pracy poszkodowanych zostało prawie 15,5 tys. osób, w tym 75 podczas pracy zdalnej lub telepracy. To o 7,9 proc. więcej niż rok wcześniej. Liczba poszkodowanych w wypadkach śmiertelnych wyniosła 74 osoby, a w wypadkach ciężkich 75 osoby. To wzrost odpowiednio o 131,3 proc. i 21 proc. Na Pomorzu do końca marca tego roku na 1000 pracujących poszkodowanych w wypadkach zostało 1,06 osoby.  Najwyższy wskaźnik wypadkowości odnotowano w województwach: śląskim (1,50), zachodniopomorskim (1,39) oraz opolskim (1,38), a najniższy w województwach: mazowieckim (0,85), małopolskim (0,88) oraz podkarpackim (0,96).

Najwyższy wskaźnik wypadkowości odnotowano w sekcji górnictwo i wydobywanie, a najniższy w sekcji informacja i komunikacja. Dominującą grupą wydarzeń, które powodowały urazy było uderzenie w nieruchomy obiekt (33 proc.). Nieprawidłowe zachowanie się pracownika było przyczyną 41,7 proc. wypadków przy pracy. Ponad 78 proc. o poszkodowanych w wypadkach przy pracy doznało urazu kończyn.

Ubezpieczony, który ulegnie wypadkowi w pracy może liczyć na jednorazowe odszkodowanie, które w wypadku śmierci należy się także członkom rodziny, a także na rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę szkoleniową i dodatek pielęgnacyjny. Rodzina zmarłego może otrzymać rentę rodzinną. Świadczenia mogą otrzymać zatrudnieni na umowę o pracę, osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, a także zatrudnieni na umowę agencyjną bądź umowę zlecenie. Kwota świadczenia zależy od wysokości zarobków i stażu pracy. W przypadku zwykłej renty, ubezpieczony musi wykazać pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy, natomiast w przypadku rent wypadkowych świadczenie przysługuje nawet, gdy wypadek wydarzy się w pierwszym dniu pracy.

Należy pamiętać, że aby ubiegać się o świadczenie wypadkowe trzeba złożyć wymagane dokumenty, m.in. protokół ustalania okoliczności i przyczyn wypadku, który wystawia pracodawca. Do wniosku należy również dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia. ZUS, jeżeli uzna, że dokumenty te są niewystarczające bądź istnieje jakaś niejasność, może zażądać od zakładu pracy lub poszkodowanego dodatkowych wyjaśnień. 

Osoby, które pracują w szarej strefie często nie zdają sobie sprawy z konsekwencji, na jakie narażają siebie i swoją rodzinę. W razie nieszczęścia nie przysługuje im żadne świadczenie wypadkowe. W praktyce oznacza to, że zostaną bez środków do życia i bez możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia

Kontakt dla mediów:

Regionalny Rzecznik Prasowy

województwa pomorskiego 

Krzysztof Cieszyński