Edukacja lekarstwem na chaos przestrzenny?

Głównym założeniem programu jest przekazanie placówkom oświatowym programu edukacyjnego – przejrzystego zbioru lekcji tematycznych przeznaczonego dla nauczycieli różnych specjalizacji, z rozpisanymi scenariuszami lekcji wraz z arkuszami informacyjnymi oraz pracami dla uczniów. Jak zapewniają organizatorzy, zostały one przygotowane w taki sposób, aby były interesujące dla młodzieży, a prowadzący je nauczyciele (wykształceni w nauczaniu dowolnego przedmiotu) nie musieli posiadać specjalistycznej wiedzy architektonicznej. Jedynym wymogiem jest odbycie krótkiego szkolenia, które zapewnia pomysłodawca projektu – Izba Architektów RP. Szkoła, z tytułu uczestnictwa w projekcie, nie ponosi żadnych kosztów. Lekcje umieszczone są w manualu dla nauczyciela, który tworzy z nich „ścieżkę edukacyjną” wybierając tematy lekcji. Uczniowie rozwiązują zagadki architektoniczne, tworzą projekty, uczą się czytania rysunków, odbywają wycieczki architektoniczne nabywając wiedzę, która pomoże im w przyszłych decyzjach estetycznych i inwestycyjnych.

Założenia programowe projektu oferują edukację dzieci w ramach trzech obszarów tematycznych: „Mój dom”, „Dzielnica, wieś, miasto, metropolia” i „Budowle na przestrzeni wieków”. Tematy można realizować w dowolnej kolejności, pojedynczo lub grupowo. Ponadto, na podstawie "Opinii historyczno-urbanistycznej" prof. Kazimierza Kuśnierza, wybrano 16 polskich miast z tradycją historyczną i współczesnymi perspektywami rozwojowymi, po jednym w każdym województwie. Znalazły się one w części programu pt.: „Miasteczka polskie”. Wybrane miasta użyczyły swojej historii do prześledzenia procesu urbanizacji od najwcześniejszego osadnictwa aż do czasów współczesnych.

Program ma charakter długofalowy i jest odpowiedzią na wszechobecny chaos panujący w przestrzeni miejskiej, w którym „tonie” Polska. Jego głównym założeniem jest umożliwienie młodym ludziom zrozumienia zagadnień przestrzennych i estetycznych oraz ich wpływu na osobisty dobrostan człowieka, stając się elementem wychowania obywatelskiego. To oni za kilkanaście lat będą odpowiedzialni za kreowanie naszego otoczenia. Wpajanie im odpowiedzialności, wrażliwości społecznej, estetycznej i dbałości o środowisko (w tym środowisko zbudowane) motywowane jest w głównej mierze inwestycją w przyszłość.

Program, dzięki wysiłkowi koordynatorów regionalnych, zatacza coraz szersze kręgi, a pojęć z zakresu architektury oraz myślenia przestrzennego uczą się dzieci z kolejnych województw.

Nieodłącznym elementem programu jest konkurs. W najnowszej edycji swoje prace zgłosiło 37 zespołów z ośmiu województw. Temat tegorocznej edycji konkursu to: „Otoczenie szkoły jako przyjazna i bezpieczna przestrzeń publiczna łącząca społeczność lokalną - komu i w jaki sposób powinna służyć”. Uczniowie mieli zbadać, komu powinna służyć przestrzeń publiczna w otoczeniu szkoły, dokonać analizy tego miejsca pod względem walorów i wad, aż wreszcie zaproponować rozwiązania, które umożliwią korzystanie z otocznia szkoły różnym grupom lokalnej społeczności. Nadesłane prace konkursowe oceniało jury w składzie: Maciej Szarapo (architekt IARP), Krzysztof Ozimek (architekt IARP), Alicja Bojarowicz (architekt IARP), Magdalena Hyży-Rydzewska (architekt IARP), Anna Całus-Zawistowska (Ministerstwo Edukacji Narodowej) oraz Paweł Muszyński (firma FAKRO).

Uroczyste ogłoszenie wyników oraz prezentacja najlepszych prac odbyła się 24 czerwca br. w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki w Warszawie. W kategorii szkół gimnazjalnych nagrodę główną przyznano Gimnazjum nr 3 im. Stefana Batorego w Malborku.