Projektanci o Szkole Łacińskiej

Inwestycja realizowana jest z publicznych pieniędzy, sporą część administracja samorządowa pozyskała z funduszy unijnych, czyli 8 mln zł, realizację dofinansował również minister kultury dotacją w wysokości 1,5 mln zł. Łączny koszt budowy, w danych dostępnych na stronach magistratu, to 11 mln 382 tys. 735,94 zł.

Jak twierdzą urzędnicy, będzie to wyjątkowy obiekt w województwie pomorskim, zaaranżowany w klimacie nawiązującym do historii miasta, a jednocześnie nowoczesnym, łamiącym wszelkie stereotypy centrum dla dzieci i młodzieży, zapewniającym dostęp zarówno do wiedzy i nauki, ale także rozrywki na wysokim poziomie.

W nawiązaniu do trwającej dyskusji dotyczącej wyglądu Szkoły Łacińskiej, poprosiliśmy Pracownię Inwestproj, autorów projektu, o zajęcie stanowiska w tej sprawie. Oto argumenty projektantów, architekta prowadzącego Katarzyny Glamowskiej i koordynatora biura Wojciecha Osaka, które publikujemy w całości.

Obecny kształt „nowej” Szkoły Łacińskiej jest wynikiem ponad czteroletniej pracy zespołu projektantów, konserwatora zabytków, archeologów i inwestora. Został poprzedzony wygraniem konkursu architektonicznego, przeprowadzeniem licznych badań i analiz przedprojektowych oraz zatwierdzeniem dokumentacji projektowej przez służby ochrony zabytków i organy administracji budowlanej. Komentatorzy obecnego kształtu budynku zapewne nie znają szczegółów historycznego kontekstu zabudowy okolic zamku, ani wniosków przeprowadzonych w ramach badań konserwatorskich i architektonicznych poprzedzających wykonanie projektu. Dodatkowo należy podkreślić, że krytykowany obiekt jest w fazie realizacji, gdy najbardziej wyeksponowana elewacja ukończona jest w 80 procentach. Nikt z krytykujących osób nie odniósł się do całościowego projektu opisującego wyżej opisane aspekty.

Z analiz historycznych wynika, że budynek Szkoły Łacińskiej historycznie tworzył dominantę w zabudowie skarpy nadrzecznej Nogatu i stąd też wynika jego współczesny kształt. Należy pamiętać, że obecna budowa nie jest rekonstrukcją obiektu, a jego odbudową, w oparciu o wyniki przeprowadzonej kwerendy historycznej, wymagania inwestora i wszelkich organów uzgadniających. Odbudowa nie miała także na celu odtworzenia kształtu budynku z początków XX wieku, kiedy to po pożarze odbudowano ją tak, aby móc reaktywować jej funkcję. Obecny kształt architektury Szkoły Łacińskiej jest wynikiem ponad czteroletniej pracy, utrzymany został w prostej i konsekwentnej formie. Zadaniem projektantów nie było wykonywanie repliki obiektu historycznego, a odpowiednie nawiązanie do historycznych reliktów poprzez oszczędną w formie i materiałach architekturę, która w naszym odczuciu nie stanowi konkurencji dla zabudowy historycznej, a jedynie jest jej kontynuacją we współczesnej formie. Nowoczesna forma budynku jest w naszej opinii w pełni uzasadniona i celowa – nie mamy przecież kopiować historycznej zabudowy, a do niej nawiązywać poprzez współczesne środki wyrazu architektonicznego. Tkanka miejska jest organizmem żywym, który na przestrzeni wieków przechodzi przeobrażenia – jest to oczywistą konsekwencją rozwoju miasta, której nie można zatrzymać. Realizacja nowego obiektu w strefie ochrony konserwatorskiej nie jest prostym zadaniem – budynek musi wpisać się w kontekst historyczny, ale musi również być świadkiem czasów, w których został wzniesiony. Należy również pamiętać o planach inwestycyjnych miasta Malborka odnośnie zabudowy skarpy nadrzecznej – docelowo budynek Szkoły Łacińskiej będzie wtopiony w zabudowę pierzejową (zabudowa kamieniczna), co zdecydowanie zmniejszy jego dominujące oddziaływanie. Co więcej, zamek krzyżacki, w całej swej okazałości, zawsze będzie elementem dominującym w panoramie miasta od strony Nogatu.

Należy też zwrócić uwagę, że zawsze w takich polemikach większym echem odbija się negatywna opinia, często wydana przez osoby nie znające dogłębnie tematu. Oczywiście – każdy z odbiorców ma prawo do własnej opinii, ale powinien mieć na uwadze, że ocenia nieukończony obiekt. Budynek, dla pełnego obrazu sytuacji powinno się oceniać, gdy jego budowa jest ukończona, gdy odbiorca zapozna się całościowo z tematem i kontekstem jego realizacji, a nie tylko fragmentarycznie. Na obecnym etapie budowy Szkoły Łacińskiej jego elewacje, będące przecież wyłącznym elementem, przez pryzmat którego oceniany jest cały obiekt nie są jeszcze ukończone.

Niejednokrotnie, gdy w centrum miasta lokalizuje się nowy budynek powoduje on kontrowersje i fale krytyki. Pozwólmy inwestorowi ukończyć obiekt oraz oceńmy go przez pryzmat analogicznych sytuacji w miastach w Polsce i na świecie, gdzie z początku krytykowane obiekty często stawały się ikonami miast.

Cztery lata temu, gdy miasto Malbork organizowało konkurs architektoniczny, pomysł Pracowni Inwestproj został oceniony jako najcelniej wpisujący się w kontekst historyczny tej części miasta. Od momentu rozstrzygnięcia konkursu architektonicznego i rozpoczęcia prac projektowych do naszego biura nie dotarła żadna informacja, propozycja czy sugestia dotycząca kształtu projektowanej Szkoły Łacińskiej, która mogłaby konstruktywnie wpłynąć na kształt obiektu. Wobec powyższego, zastanawiająca jest obecna fala krytyki wystosowana wobec obiektu, w kontekście braku zainteresowania na etapie tworzenia koncepcji i projektu budowlanego.

Bezprzedmiotowa krytyka jedynie krzywdzi inwestora, projektanta, wykonawcę i sam obiekt.