Nie każdy spadek stanowi korzyść dla spadkobiercy. Jeśli zmarły pozostawił więcej długów niż aktywów, odrzucenie spadku bywa jedynym rozsądnym rozwiązaniem. Prawo daje na to konkretny, nieprzekraczalny termin, którego przeoczenie wiąże się z poważnymi konsekwencjami finansowymi.
Zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego, oświadczenie o odrzuceniu spadku należy złożyć w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Dla spadkobierców ustawowych jest to zwykle dzień śmierci spadkodawcy lub dzień powzięcia o niej wiadomości. Pomoc doświadczonego adwokata spadkowego Gdańsk pozwala prawidłowo ustalić bieg tego terminu, co w praktyce bywa źródłem sporów.
Gdzie i jak złożyć oświadczenie
Oświadczenie o odrzuceniu spadku można złożyć na dwa sposoby: przed notariuszem albo w sądzie rejonowym właściwym dla miejsca zamieszkania spadkobiercy. Droga notarialna jest szybsza, taksa notarialna wynosi zwykle od 50 do 200 zł. Droga sądowa wymaga złożenia wniosku i oczekiwania na wyznaczenie posiedzenia, co może potrwać kilka tygodni, dlatego przy zbliżającym się końcu terminu notariusz bywa bezpieczniejszym wyborem.
Oświadczenie musi być jednoznaczne i bezwarunkowe. Nie można odrzucić spadku „częściowo" ani uzależnić odrzucenia od spełnienia jakiegoś warunku. Po złożeniu oświadczenia spadkobierca traktowany jest tak, jakby nie dożył otwarcia spadku, co oznacza, że jego udział przypada kolejnym osobom uprawnionym do dziedziczenia.
Odrzucenie spadku w imieniu małoletniego dziecka
Jeżeli po odrzuceniu spadku przez rodziców dziedziczenie przechodzi na małoletnie dzieci, rodzice muszą złożyć oświadczenie również w ich imieniu. Zgodnie z art. 101 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, odrzucenie spadku w imieniu dziecka wymaga uprzedniej zgody sądu opiekuńczego, ponieważ stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd majątkiem dziecka. Procedura ta trwa zwykle 2-3 miesiące, dlatego warto rozpocząć ją możliwie szybko po odrzuceniu spadku przez rodziców.
Termin do złożenia oświadczenia w imieniu dziecka liczy się odrębnie od terminu rodziców, zwykle od dnia, w którym sami złożyli własne oświadczenia. Kompleksową pomoc w sprawach spadkowych, w tym przy odrzuceniu spadku w imieniu małoletnich, oferuje kancelaria adwokacka w Gdańsku.
