Co się zmienia od 2026 roku?
1. Zakaz użytkowania starych pieców i kominków niespełniających norm
Od 1 stycznia 2026 r. korzystanie z pieców kaflowych, kominków i tzw. „kopciuchów”, które nie spełniają wymagań Ecodesign (Ekoprojekt) — jest prawnie zabronione tam, gdzie obowiązują uchwały antysmogowe.
To znaczy, że:
nie spełniają norm emisji pyłów i CO lub mają sprawność poniżej wymaganej (często 80%) – nie można ich używać,
każde rozpalenie w takim urządzeniu po 1.01.2026 roku stanowi naruszenie prawa.
2. Obowiązek Ecodesign i rola norm
Normy Ecodesign dla kominków to zestaw wymagań dotyczących:
- emisji pyłów (PM) i innych zanieczyszczeń,
- wysokiej sprawności energetycznej,
- często też dokumentacji potwierdzającej zgodność urządzenia z normami. Tylko nowoczesne kominki spełniające te kryteria mogą być legalnie używane po tej dacie.
Gdzie te przepisy już obowiązują? Regiony z uchwałami antysmogowymi
Uchwały antysmogowe są już stosowane w większości województw – z różnymi harmonogramami i terminami. W wielu z nich 1 stycznia 2026 r. jest datą graniczną dla starszych urządzeń grzewczych:
Województwa, które już mają uchwały antysmogowe obejmujące zakazy używania „kopciuchów”:
- małopolskie
- śląskie
- pomorskie
- kujawsko-pomorskie
- wielkopolskie
- łódzkie
- opolskie
- świętokrzyskie
- mazowieckie
- zachodniopomorskie
- dolnośląskie – i inne regiony z różnymi terminami wdrożenia wymogów Ecodesign.
Regiony jeszcze bez pełnych uchwał antysmogowych:
- Podlaskie
- Warmińsko-Mazurskie – tych województw na razie nie obejmują ogólnokrajowe zakazy tego typu.
Warto podkreślić, że regulacje są lokalne: każdy sejmik wojewódzki może określić własne terminy i dokładne zasady egzekwowania zakazów.
Mandaty i kary – ile zapłacisz za niespełniający norm kominek?
Nowe przepisy przewidują surowe konsekwencje dla tych, którzy będą używać starych, niezgodnych urządzeń grzewczych po 1 stycznia 2026 roku:
- Mandat do 500 zł nakładany przez straż miejską lub gminną,
- Grzywna do 5 000 zł przy postępowaniu sądowym. Co ważne – każdy kolejny przypadek kontrolny może oznaczać kolejny mandat.
Praktyczne porady dla właścicieli domów
1. Sprawdź swój kominek lub piec
Jeśli masz w domu kominek, piec kaflowy czy piecyk wolnostojący, sprawdź:
- czy ma świadectwo zgodności z normą Ecodesign,
- czy jego sprawność cieplna osiąga wymagane wartości,
- czy został zgłoszony do CEEB (Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków) — co jest obowiązkowe.
2. Skontaktuj się z urzędem miasta/gminy
Dowiedz się, jakie konkretne zasady obowiązują na Twoim terenie:
- jakie są lokalne terminy wymiany pieców,
- czy możesz modernizować urządzenie zamiast wymieniać,
- czy gmina oferuje wsparcie lokalne.
3. Skorzystaj z programów dofinansowania
Programy takie jak „Czyste Powietrze” pomagają uzyskać dofinansowanie na wymianę starego pieca lub kominka na nowoczesne źródło ciepła lub urządzenie spełniające Ecodesign.
4. Modernizuj tam, gdzie się da
Jeśli nie chcesz jeszcze wymieniać kominka:
- rozważ montaż filtrów redukujących emisję pyłów,
- wybieraj sezonowane drewno dobrej jakości (nawet w legalnym kominku emisje będą niższe).
Podsumowanie
Od 2026 roku Polska wchodzi w nowy etap walki ze smogiem i niską emisją – szczególnie tam, gdzie tradycyjne paleniska wciąż dominują w domach. Właściciele pieców i kominków muszą być świadomi, że stare urządzenia niespełniające norm Ecodesign przestają być akceptowalne w wielu regionach. Czas działać już teraz – nie tylko po to, by uniknąć mandatu, lecz przede wszystkim by oddawać czystsze powietrze swojemu otoczeniu
Napisz komentarz
Komentarze