Debata o oświacie i kulturze

Ubywa uczniów ze szkół. O ile w roku szkolnym 2003/2004 do podstawówek uczęszczało 2866 dzieci, a do gimnazjów - 1599. W poprzednim w szkołach podstawowych było ich tylko 2191, a w gimnazjach - 1140. Dużo wolniej w placówkach oświatowych „znikają” etaty nauczycielskie.

- Pojawia się za to coraz więcej specjalistów - tłumaczył Jerzy Skonieczny, wiceburmistrz Malborka. - A może nasza młodzież jest coraz słabsza i wymaga bardziej specjalistycznej pomocy.

Taki stan rzeczy przekłada się na wydatki w przeliczeniu na jednego ucznia. O ile dziesięć lat temu było to 304,09 zł w szkole podstawowej i 339,54 zł w gimnazjum, to w ubiegłym roku szkolnym kwoty te wzrosły odpowiednio do 615,09 zł w podstawówkach i 662,92 w gimnazjach.

- Jeżeli mamy mniejszą liczbę dzieci, a tę samą bazę, to oczywiste, że wydatki na jednego ucznia są większe - mówił wiceburmistrz Skonieczny.

Koszty utrzymania jednostek oświatowych to nie jedyne obciążenie miejskiej kasy. Bo władze inwestują również w obiekty oświatowe, kultury i sportu. Największym obecnie realizowanym zadaniem jest odbudowa Szkoły Łacińskiej.

- Już w tym roku w rozpocznie funkcjonowanie nowoczesne centrum edukacyjno – kulturalne. Będzie to wyjątkowy obiekt w województwie pomorskim, zaaranżowany w klimacie nawiązującym do historii miasta, a jednocześnie nowoczesnym, łamiącym wszelkie stereotypy centrum dla dzieci i młodzieży, zapewniającym dostęp zarówno do wiedzy i nauki, ale także rozrywki na wysokim poziomie. Pozyskane z różnych źródeł środki finansowe umożliwią powstanie nowoczesnego centrum ze skomputeryzowaną biblioteką, naukowo-technicznym centrum edukacji, obserwatorium astronomicznym oraz edukacyjnym ośrodkiem rzemiosła dawnego. Jednocześnie do budynku przeniesiona zostanie siedziba Malborskiego Centrum Kultury i Edukacji, które oprócz prowadzenia dotychczasowych funkcji, będzie także zarządcą odbudowanego budynku Szkoły Łacińskiej i jednocześnie odpowiedzialne za realizację nowych funkcji. W roku 2010 z sukcesem pozyskano środki unijne w wysokości 8 mln zł na realizację projektu „Odbudowa i wprowadzenie nowych funkcji na terenie Szkoły Łacińskiej w Malborku”. W dalszej kolejności miasto uzyskało dodatkowe dofinansowanie w wysokości 2,5 mln zł w ramach programów Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W ostatnim czasie Malbork otrzymał także środki finansowe z programu Kultura+ (ok. 280 tys. zł) na wyposażenie mediateki, która będzie jedną z funkcji obiektu - wyliczał wiceburmistrz. - To bardzo duży projekt, który na początku wywoływał uwagi. Teraz spotyka się z uznaniem osób, które go oglądają.

Z ust wiceburmistrza Skoniecznego padło jeszcze takie zaskakujące zdanie: „Nikt nie jest w stanie oszacować, jakie będą koszty utrzymania Szkoły Łacińskiej”. Dlatego poprosiliśmy o wyjaśnienie, czy naprawdę nie wiadomo, jakie środki będą potrzebne choćby na opłacenie rachunków za dostarczane media (prąd, ogrzewanie)? Z uwagi na nowe funkcje (planetarium, mediateka, warsztaty rzemiosła średniowiecznego) zmieni się (prawdopodobnie) również struktura zatrudnienia w Malborskim Centrum Kultury i Edukacji, a to chyba też nie jest na dzisiaj niewiadomą. Dlatego poprosiliśmy już po spotkaniu o rozszerzenie tej wypowiedzi, by w świat nie poszła informacja, że władze miasta wchodzą w ciemno w coś, czego utrzymanie może kosztować krocie i nikt tego wcześniej nie przewidział.

- Rzeczywiście, chodziło o skrót myślowy, chodzi głównie o koszty eksploatacyjne. Nie można dokładnie oszacować opłat za ogrzewaniem pomieszczeń, prąd itp. Do obliczenia budżetu wzięto zatem wartości uśrednione, ale - jak pokazuje przykład Szkoły Podstawowej nr 3 - takie szacunki nie są nigdy dokładne i sprawdzą się dopiero w praktyce - dopowiada Jerzy Skonieczny. - Ponadto nie wolno zapominać, że przez jakiś czas MCKiE będzie utrzymywało (do czasów przeprowadzki) kilka budynków i to też jest nie wyliczenia.

MCKiE obecnie zarządza budynkiem przy ul. Kopernika, Ratuszem i Szpitalem Jerozolimskim. Na pewno opuści budynek po szkole muzycznej. Co stanie się z Ratuszem? Ta część MCKiE, które obecnie znajduje się na Starym Mieście, również ma zmieścić się w Szkole Łacińskiej. Jakie więc są obecne plany wobec zabytkowego obiektu? Były takie przymiarki, by budowlę przekazać za symboliczną złotówkę Muzeum Zamkowemu. Zapytaliśmy więc, czy to aktualne? A jeśli nie, to czy jest jakiś inny pomysł? Pytanie z naszej strony padło w kontekście postulowanego przez mieszkańców utworzenia muzeum czy paramuzeum miasta. Jako jedną z lokalizacji wskazywano wówczas Ratusz. Przypomnę, że w 2012 r. toczyła się dyskusja na temat takiej placówki dokumentującej życie miasta, odbyło się szereg spotkań, także z udziałem władz miasta, była nawet wizyta w Nowym Dworze Gdańskim. Czy zatem można spodziewać się jakiegoś dalszego ciągu, czy też brak inicjatywy po stronie mieszkańców spowodował, że temat ów został odłożony ad acta?

- Co do Ratusza, czekamy na oficjalne, pisemne stanowisko Muzeum Zamkowemu, czy jest zainteresowane przejęciem budynku. Z pewnością zwłoka Muzeum z odpowiedzią jest związana z faktem, że tak poważne sprawy wymagają decyzji na szczeblu ministerialnym - odpowiada krótko wiceburmistrz Skonieczny.

Pytania z sali dotyczyły m.in. sposobu dofinansowania stowarzyszeń sportowych. Jak mówił Tomasz Klonowski, prezes Młodzieżowego Ośrodka Piłkarskiego Pomezania, klub się rozwija, a dotacje z budżetu miasta są na tym samym poziomie. Obecnie trenuje tam dziewięć grup młodzieżowych, czyli ponad 250 chłopców.

- Czy to nie powinno przekładać się na większe środki? - pytał prezes Klonowski.

- Powiem krótko: powinno. Ale to wszystko związane jest z sytuacją miasta i kraju. Chcielibyśmy więcej dokładać, co roku powstaje kilka nowych inicjatyw sportowych, budżet powinien to obsłużyć - tłumaczył Andrzej Rychłowski, burmistrz Malborka. - W tym roku pula jest ciut większa, chcemy kilka miesięcy później zrobić „dogrywkę”, by dołożyć dodatkowe środki.

Zdaniem jednego z uczestników spotkania, reprezentującego Klub Republikański w Malborku, aby wydatki na kulturę i sport były większe, warto byłoby poszukać oszczędności w miejskiej kasie. Jako potencjalne źródło ograniczania wydatków zaproponował te związane z promocją miasta.

- Wydaje się, że aktywność jest bardzo dobrą promocją i dofinansowanie dla stowarzyszeń sportowych jest jednocześnie promocją miasta na zewnątrz - uzasadniał swoją propozycję mieszkaniec.

- Miasto musi w wiele sfer inwestować, by nie było między nimi dysproporcji - tłumaczył burmistrz Rychłowski, podkreślając, że kieruje się potrzebą zrównoważonego rozwoju. - Po co miastu promocja? Choćby po to, że obliguje nas do tego projekt, dzięki któremu powstał Malbork Welcome Center. Turystyka jest bardzo ważną gałęzią przemysłu i chcemy, by była jeszcze ważniejsza.