Mosty tczewskie Łącznik dwóch ziem

Pierwszy z nich – kolejowy (linia kolejowa Warszawa- Gdynia) - jest obiektem odnowionym i czynnym natomiast usytuowany obok most drogowy jest nieczynny od 2011 roku. Nieopodal mostów przycupnęła mała miejscowość Lisewo w gminie Lichnowo. Mieszkańcy Lisewa, gminy Lichnowy oraz powiatu malborskiego już od prawie ośmiu lat są odcięci od najbliższego dojazdu to Tczewa i ziemi Kociewskiej.Wielu ludzi musiało zmienić pracę gdyż najbliższy dojazd do Tczewa przez most w Bałdowie to minimum 20 km drogi.

Drogowy most Tczewski ( tak go nazywają) wybudowany został w 1857 roku według projektu inżyniera Carla Lenza.W tamtych latach, w Europie Północno-Wschodniej był to najdłuższy most drogowy i jego długość wynosiła 837 metry. Posiadał 8 przęseł dwa przyczółki i siedem filarów a do tego cztery ozdobne wieżyczki.W roku 1945 został zniszczony, ale nie całkowicie - zachowały się w oryginale trzy środkowe przęsła.Ogromnym wysiłkiem państwa został odbudowany w powojennych latach czterdziestych. Od strony Tczewa zbudowano dwa przęsła ESTB ( z ang. Emergency Steel Truss Bridge - czyli awaryjny stalowy most kratownicowy). Od strony powiatu malborskiego zbudowano przęsła, które wypada określić tylko jednym słowem: prowizorium. Most ten dobrze służył przez z górą sześćdziesiąt lat, ale na skutek korozji, zniszczenia jezdni, ubytków w filarach i na przyczółkach, musiał być wyłączony z dalszej eksploatacji i nastąpiło jego zamknięcie. Powstał dylemat: kto ma go odbudować, przewrócić jego pierwotną funkcję? Jeden powiat nie był w stanie udźwignąć takich wydatków (rzędu ok.140 milionów złotych!). Sąsiedni powiat malborski mógł wesprzeć restaurację tego obiektu kwotą zaledwie ok.1 miliona złotych. Starostwo tczewskie podjęło wobec tego energiczne starania, zwracając się do Marszałka województwa Pomorskiego, premiera i ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o pomoc w sfinansowaniu ponownej odbudowy tej perełki budowli inżynierskiej. Trzeba bowiem wspomnieć, że Amerykańskie Towarzystwo Inżynieryjne uznało tczewski most za międzynarodowy zabytek inżynierii budowlanej, wśród 240 podobnych budowli - a wśród nich jest wieża Eiffela... W 2014 roku Marszałek województwa Pomorskiego przynał inwestorowi, tj.starostwu w Tczewie, kwotę 1,5 milionów zł na opracowanie dokumentacji. W Tczewie w międzyczasie powstał Społeczny Komitet Odbudowy Mostu. Plan powtórnej odbudowy obiektu podzielony został na cztery etapy. Pierwszy etap został już zrealizowany w postaci pełnej odbudowy czterch ozdobnych wieżyczek oraz restauracją trzech przęseł inż. Lenza. Wykonawcą tych prac była firma Budimex Azi-Bud. Zadanie zostało wykonane dobrze i terminowo - ale to tylko fragment tej inwestycji.

Drugi etap zostanie podjęty w sierpniu br. przez tę samą firmę kosztem 35 milionów złotych. Od strony Tczewa zostaną usunięte dwa przęsła typu ESTB i w całości naprawiony zostanie przyczółek. Firma Budimex Azi- Bud już poszukuje inżynierów do tych prac, głównie z zakresu sztuki inżynierskiej, aby zaplanowali demontaż dwóch przęseł, każde o wadze ok.1050 ton. To zadanie będzie bardzo trudne do wykonania, ale na pewno jest możliwe do zrealizowania. Sprzęt, maszyn i urządzenia, którymi teraz dysponujemy są o wiele lepsze i sprawniejsze o tych, które mieli wykonawcy odbudowy mostu w latach czterdziestych XX wieku, nie mówiąc o naszych pradziadach z XIX wieku.

Dwa następne etapy odbudowy mostu to: starania o środki finansowe pełnej odbudowy trzech przęseł filarów i przyczóka od strony powiatu malborskiego. Przewidywane są tu koszty rzędu 80 milionów złotych. Ciekawe tylko, który resort zabezpieczy taką ogromną, jak na możliwości samorządów sumę: premier, Ministerstwo Kultury, czy ministerstwo Infrastruktury, oczywiście po wcześniejszym uzyskaniu zgody ministra finansów. To droga żmudna i trudna ale prędzej czy później finansowanie ze strony państwa musi być zapewnione. W świetle ostatnich wypowiedzi pana premiera Mateusza Morawieckiego w sprawie budowy w Polsce w najbliższych latach 21 mostów w celu poprawienia przejezdności i dla lepszego polskiego biznesu, wyłożenie jeszcze ok. 80 milionów zł z kasy państwa powinno przebiegać pomyślnie, lecz dopiero czas pokaże, czy tak się stanie.Według programu rządowego, na budowę 21 mostów przeznacza się kwotę 2 miliardów 300 milionów złotych. Ta suma na pewno będzie za mała, a czy pełna odbudowa mostu w Tczewie zmieści się w tym budżecie, to pytanie - jak na razie – pozostaje bez odpowiedzi.

Według starych szkiców, od strony Tczewa stał przed wjazdem na most piękny portal. To czy będzie on odbudowany, zależy od uzyskanych środków finansowych.

Tczewskie Towarzystwo Odbudowy Mostu usilnie o to zabiega, to jedyne co może zrobić. Realnie sfinasować mogą to inne podmioty, przy czym – jak wykazano wyżej – przy ogromie potrzebnych nakładów finansowych pomoc państwowa wydaje się nieodzowna. Podsumujmy starym powiedzeniem: „zbudujemy wieś tylko pieniądze są gdzieś”.